Geféierlech Stralen: Wisou kritt ee vun ze vill Sonn Hautkriibs?

20.06.18

FNRDiesen Artikel drucken

Wien sech oft a laang ongeschützt an d’Sonn leet, kann Hautkriibs kréien. Mee wisou eigentlech?

Mr. Science, ech weess, dass ze vill Sonn schiedlech ass an ech Hautkriibs kréie kann, wann ech ze heefeg an der Sonn brutzelen. Mee wéi kënne Sonnestralen eigentlech Kriibs ausléisen?

D’Sonn schéckt ënner anerem UV-Stralen, also ultraviolett Stralen, a Richtung Äerd. En Deel dovu gëtt vun der Ozonschicht ofgefaangen oder ofgeschwächt, mee en Deel trëfft op eise Kierper, wa mer an der Sonn setzen. UV-Strale kënnen d’Ierwsubstanz an eisen Zelle schiedegen a gëllen dofir als kriibserreegend. Wichteg sinn dobäi virun allem d’UV-A an d’UV-B Stralen. UV-B kommen nëmmen an d’Uewerhaut, UV-A geet méi déif bis an d’sougenannte Liederhaut erof.

Mee wéi funktionéiert dat genee?

An der Haut provozéiert d’Stralung zum Beispill Bréch am DNA-Strang oder verännert hiren Opbau. Dobäi kënnt, dass béid Zorte vun UV-Stralen d’Bildung vun aneren, ganz reaktive Substanzen an der Zell favoriséieren. Dës kënnen dann op hier Aart a Weis d’DNA weider schiedegen.

An dat mëscht dann de Kriibs?

Jo op laang Siicht schonns. Déi meescht Schied fléckt d’Zell selwer direkt erëm. Mee ganz perfekt ass de Reparatursystem net. E puer Feeler rutschen duerch. Wann d’Stralebelaaschtung méi héich ass, wat méi Zellen sech mat Feeler usammelen. E puer vun dësen Zelle kenne schlussendlech ufänken, sech onkontrolléiert ze deelen. Dann entsteet Kriibs. Jee nodeems, wat fir eng Zellschichte vun der Haut betraff sinn, bilden sech ënnerschiddlech Aarte vun Hautkriibs. Experte schwätze vu wäissem a schwaarzem Hautkriibs. Déi läscht Zort ass déi geféierlech Form, well en heefeg op aner Organer iwwergeet.

Dofir soll een also Sonnecrème benotzen?

Genee an am beschte vill! Do si Substanzen dran, déi entweder d’UV-Stralen ophuelen an se an harmlos Energie ëmwandelen oder déi se wéi e Spigel zréckwerfen ier se e Schued uriichte kënnen (méi Detailer heiriwwer an der Infobox).

Auteur: scienceRELATIONS
Editeur: Joseph Rodesch (FNR)
Iwwersetzer: Sophie Steinmetz
Foto: Shotshop

Auch in dieser Rubrik

Wisou soe munch Léit sou oft ehm oder eh?

22.05.18 Heefeg Ehm oder Eh mécht en Virtrag schwéier verständlech – heiansdo Eh mécht en interessant. Wisou benotze mir dës Lauter beim Schwätzen? > Ganzen Artikel lesen

Wisou kann ee sech u Vergiessenes besser erënneren, wann een net doriwwer nodenkt?

18.04.18 Stonnelaang iwwert eppes Vergiessenes nodenke – a kaum denkt een net méi drun, fält et engem erëm an. Wisou ass dat oft esou? > Ganzen Artikel lesen

Wisou nëmmen ee Kaddo meeschtens besser ass wéi zwee!

30.03.18 Vill hëlleft vill, dat denke vill Leit (an och vläit den Ouschterhues) beim schenken, a pake bei en Kaddo gären nach eng Klengegkeet dobäi. Keng gutt Iddi, ...> Ganzen Artikel lesen

Wanterblues: Hëlleft méi Liicht géint Wanter-Depressioun?

26.01.18 Wann et dobausse gro an dréif gëtt, geet bei ville Leit d’Stëmmung an de Keller. Ka méi Liicht dogéint hëllefen? > Ganzen Artikel lesen

Hëlleft eng Drëpp géint Keelt?

06.12.17 Wann et engem kal ass, hëlleft eng Drëpp, seet de Volleksmond. Stëmmt dat wierklech? > Ganzen Artikel lesen

Infobox

Mr Science op Eldo Radio

All 2 Wochen beäntwert de Mr Science op Eldo Radio eng Fro. Des Fro gouf an der Sendung vum 20.06.2018 beäntwert.

Wéi schützt Sonnecrème?


Verwandte Themen